Fealsamh a b’é a thug a shaol isteach mar iriseoir agus scríbhneoir. Idéalaí i dtosach, ach bhraith sé nárbh fiú idéil gan iad a chur i bhfeidhm , go minic trí fhoréigin agus reabhlóid. Ní ghéillfeadh an bhunaíocht a chumhacht, dar leis, ach trí fórsa.

Níor chum sé an Sóisialachas, ach chuir sé bun eacnamaíochta faoi. Mhínigh sé é go heolaíoch .i. i dtéarmaí eacnamaíocha. Chum sé sruth nua sóisialachais, an Marxachas, atá féin ina fhoinse ar iomad sruthanna eile. Tá an saol gabhlánach.

Sa leabhar seo, ní bhuairíonn Aindrias sinn le rabhartha sleachta as scríbhinní Mharx ach breacann sé saol Charl leis an chorrshliocht astu. ( Sea, Carl a bhaisteadh air agus tharraing sé an litriú Karl dó féin. Ní mé an bhfuil sé níos fearúla!) Bíonn Aindrias ag ríomhadh a shaoil dúinn le sliocht anseo is ansiúd óna smaointe a thugann tuiscint níos fearr dúinn ar an bhfear a chum, seachas a chum sé, sílim. Prapáil é seo súilaithne a chur ar an bhfear agus braistint ar a chuid samointe.

Rud a ghoill orm sa leabhar ná go dtugtar na sleachta as a chuid scríbhinní gan an foinse a lua. Agus uaireanta is deacair a dhéanamh amach an Aindrias nó Carl atá ag labhairt. Nós eile nár thaithnigh liom ná cleacht Charl ina chuid litreacha meascán teangacha a dhéanamh .i. Gearmáinis, Fraincis, is béarla trí chéile san aon abairt. Cé gurb é seo gnáthnós na Gaeltachta, an cód-mheascadh, goilleann sé orm. Tréith eile de chuid Carl é ámh.

Scríobh sé faoi cheist na talún in Éirinn agus Eirí amach na bhFíníní, agus bhí eolas aige ar gach suaitheadh polaitíochta ar fud na hEorpa agus Meiriceá. Fear é nár ghéill ina chuid smaointe, nó a ghlac saol ní ba bhoige trí féinchinsireacht nó maolú idéil nó post acadúil a ghlacadh, agus bhí sé beo bocht dhá dtrian a shaoil sula thug a chomrádaí Engels dúthracht bheag airgid rialta dó.
Ní shílim go dtuigim smaointe Charl níos fearr anois, ach tuigim dó níos glinne mar dhuine.

Iarracht mhaith é seo aithne an fhir seo a chuir os chomhair saol na Gaeilge cé go bhfuil an t-ábhar ina shlánchruinne ró mhór d’aon leabhar amháin.

Léitheoireacht dhian é seo, agus léidis é a bhfuil an t-achmainn is an fonn sin acu.

Níl stíl ardnósach ag Gearóid, ach Gaeilge bhreá thíriúil Chonamara. Níl bladhmann ann, nó níl sé ag déanamh mór-is-fiú de fhéin, nó fiú mór-is-trua. A scéal a insint go cothromach, déarfainn, cé go mbeinn ag súil in amanna go ndéarfadh sé níos mó dúinn i dtaobh eachtraí áirithe. Is cuma cad a tharlaíos dó, olc nó maith, déanaim amach nach gcaitheann sé an iomarca ama ag déanamh ró-chaoineadh nó ró-scléip ina leith, ach ar aghaidh leis ar caitheamh a shaoil.

Tugann sé spléachadh dúinn ar an oiliúint a bhfaigheann sagart. B’ionadh dom a fharsainge an léinn acadúil a chuireadh air, ach b’údar caidéise dom mar a chaith ábhair sagairt agus sagairt le chéile, idir chaint agus ghreann, agus an meon a mbíonn taobh thiar de. Bhí sagairt deoisí ní choiméadaí, ní ba ghustalaí ná na misinéirí a bhí ní ba radacaí, agus gan a dtuismitheoirí a bheith ina suí go te. Ní mé! Agus na cinéal sagairt a chuaigh le oird éagsúla. Agus ar na misin fhéin, ní meas mór a bhí ag misinéirí eile ar na hÉireannaigh!!

Ní théann Gearóid isteach sna tuairimí seo ar chor ar bith. Ar shlí, níl ann mar a labhraíonn daoine in aon phost, in aon chomhlucht, bíonn breith acu, i bhfios nó i nganfhios, ar cé na daoine is “tábhachtaí”, na comhluchtaí, is na fostóirí is fearr, 7rl.

Fear b’é Gearóid in eagras daonna ag déanamh obair spiorádálta i sochaithe faoi deachtóireachta ar a raibh cúnamh praicticiúil saecalárach de dhith. Bhí Gearóid ina chinnire sa chéad líne sa chath seo, cath anbhochtanais, cath polaitíochta, cath idir póilíní agus drongairí drugaí, cath idir daoine san eaglais ar son na mbocht agus siúd ina gcoinne. Maraithe, fuarchúis oifigiúil, bagairtí, easpa chúl taca. Má ba gnóthach dó, déarfainn gur saol uaigneach saol an tsagairt. Agus titeann daoine i ngrá.

Ní raibh sé éasca dó bun a chur ar bhfilleadh go hÉirinn dó, post a fháil dó agus dá bhean (ghorm) agus scoil d’fháil da chlann (gorm) nach raobh saor ó ghoineoga ciníochais.

Gnáthdhuine a raibh saol as an gnáth aige, cé, is dócha, nach bhfuil anseo ach blaisín beag de. 300 leathnach agus 16 leathnach grianghrafanna.

Leabhar soléite, spéisiúil, daonna é seo!

Bain sult as a chairde.